De Nerée; von Nerée; de Nerée tot Babberich

Opgenomen in deel (delen)

Klik op een deeltje voor de volledige inhoudsopgave

N.B. Aanvullingen en verbeteringen in: NP 40 (1954)

Over de herkomst van de hier beschreven familie is veel onduidelijk. Op 17 nov. 1601 heeft de stamvader zich als student aan de Leidse universiteit ingeschreven als ‘Richardus Neraeus, Cadomensis’, ofwel afkomstig uit Caen. Bij zijn ondertrouw op 4 aug. 1604, eveneens te Leiden, gaf ‘Rychardus Janus Nereus, student der theologien’ echter op afkomstig te zijn uit Conde in Frankrijk. Omdat met Caen tevens het ‘vicomté de Caen’ (thans een deel van het departement Calvados) kan zijn aangeduid, waartoe Condé-sur-Noireau behoorde, is aannemelijk dat Richard deze plaats bedoelde als zijn geboorte¬plaats. Maar ook is mogelijk, dat Richard enige tijd in Caen heeft gewoond voor hij naar Leiden vertrok. 
Gelet op het bovenstaande en op de personen waarmee Richard in Leiden omging, staat wel vast dat zijn wortels in Normandië lagen. Overigens lag op zo’n twintig kilometer van Condé-sur-Noireau, in de nabijheid van Mesnil-Ciboult (departement Orne), de heerlijkheid Nerée. Het ligt voor de hand dat hieraan de familienaam is ontleend. Toch is, ondanks uitvoerig onderzoek (zowel in het verleden  als recent) nooit enig spoor van Richard Jean de Nerée, noch ook van enige andere De Nerée, in de Normandische archieven gevonden. De afstamming uit een oud geslacht De Nerii uit Florence, zoals gesuggereerd in oude manuscriptgenealogieën, die bij de eerste opname van de familie in Nederland’s Patriciaat 6 (1915) nog werd overgenomen, kan gevoeglijk buiten beschouwing worden gelaten.
Dat over zijn achtergrond niets werd gevonden, is des te merkwaardiger, omdat mag worden verondersteld dat Richard de Nerée was opgegroeid in een gegoed milieu. Hij kon studeren en verkeerde in Leiden al snel in hoge sociale kringen. De vader van zijn echtgenote Anna Wynhof was secretaris van prins Willem van Oranje geweest en werd later raadsheer in het Hof van Utrecht. Zelf bracht Richard het tot o.a. Waals veldprediker onder prins Maurits en Waals predikant te Leiden. 
Zijn kleinzoon mr. Richard Johan de Nerée (III, 1639-1686) trouwde te Kalkar, in het hertogdom Kleef, en werd aldaar richter, raad en burgemeester. Omstreeks 1660 bekeerde hij zich tot het katholicisme. 
Mr. Johan Philip Anton de Nerée (VI, 1734-1803), geboren in Kalkar, werd in 1777 admodiateur (verpachter) en rentmeester van de commanderij van St. Jan te Arnhem en kocht in 1785 het adellijk huis Babberich (of Halsaf) te Zevenaar. Zijn zoon Frans Joseph Aloysius de Nerée (B, VIIb, 1773-1846) volgde hem op bij de commanderij van St. Jan. Bovendien werd hij adjunct-maire en lid van de raad van Arnhem en lid van de Provinciale Staten van Gelderland. Hij erfde Babberich en kocht de nabijgelegen havezate Camphuysen. Zijn nazaten (tak B) noemden zich vanaf omstreeks 1840 De Nerée tot (en soms ook: van) Babberich, naar hun landgoed dat, evenals Camphuysen, tot op de huidige dag in de familie is. Zo werden zij tevens ingeschreven in de burgerlijke stand.  Onder deze nakomelingen waren onder meer juristen, hogere ambtenaren, bestuurders en ondernemers. Twee telgen hadden hoge functies bij het Europees Parlement en de Europese Unie.
Everhard Josephus Johannes Richardus de Nerée (A, VIIa, 1772-1820), een oudere broer van Frans Joseph Aloysius, werd o.a. assessor te Rees, in het hertogdom Gulik-Kleef-Berg, en was vanaf 1799 geheimraad van de Fürstin zu Salm als abdis van het stift Elten, een afzonderlijk staatje binnen het keizerrijk. Hij werd de stichter van de Duitse tak A, van welke tak verschillende leden in de loop der tijd overgingen naar het Lutherse kerkgenootschap. Deze tak telde verschillende hoge officieren, van wie enkelen, onder wie Carl Adolph de Nerée (AA, IXa, 1840-1904), in 1869 toestemming verkregen voor zichzelf en hun nakomelingen het adelspredikaat ‘von’ te voeren.

Familiewapen Nerée

In blauw een uit een groene zee oprijzende meerman van natuurlijke kleur, gaande over zilveren wolken, de linkerhand op de heup geplaatst, de geheven rechterarm een gouden kromzwaard in de hand houdend. Helm: gekroond. Helmteken: een uitkomende rechterarm van natuurlijke kleur, de hand een gouden kromzwaard houdend. Dekkleden: blauw, gevoerd van groen.

Als verwijzing naar de familienaam verbeeldt de meerman in het familiewapen de Griekse watergod Nereus (in het Frans: Nerée). 
De oudste bekende lakafdruk met dit wapen is die van mr. Richard Johan de Nerée (III, 1639-1686), d.d. 29 juni 1684, oud-richter en burgemeester van Kalkar (Gelders Archief, Leenkamer van Gelre en Zutphen, inv.nr. 148).
Mr. Johan Philip Anton de Nerée (VI, 1734-1803) testeerde met zijn eerste echtgenote Joanna Maria Gallenkamp op 18 febr. 1761, zegelend met een zeemeermin (Gelders Archief, Oud Rechterlijk Archief Zevenaar en De Lijmers, inv.nr. 2635). Aan het mutuele testament van hem en zijn tweede echtgenote Anna Mechtildis Heix, d.d. 18 april 1797, zijn lakafdrukken met hun alliantiewapen gehecht. Hierop toont zijn wapen weer de meerman als boven (ibidem, inv.nr. 2637).
 

Genealogisch en historisch

  • A.A. Vorsterman van Oyen, Stam- en Wapenboek van aanzienlijke Nederlandsche familiën II (Groningen 1888) 367-369

Biografisch portaal

Zoek op 'De Neree' op de website van het Biografisch Portaal van Nederland.

N.B. De aldaar vermelde personen kunnen ook telgen van gelijknamige, niet-verwante families betreffen.

Voor de Wikipedia pagina over het geslacht De Neree klik hier.

Zie voor meer informatie over de naam De Neree de Nederlandse Familienamenbank.

N.B. De informatie aldaar kan ook een gelijknamige, niet-verwante familie (of families) betreffen.